• adress
  • قزوین، شهرصنعتی البرز
  • رو به روی گمرک

  • call
  • +98 28 32 22 8072
    +98 28 32 23 11 26
  • info@novinbokhar.com

دیگ بخار و دیگ آبگرم در مقررات ملی ساختمان

مبحث ۱۴ مقررات ملی ساختمان برای اطمینان از ایمنی جان و مال افراد و تضمین تندرستی و سلامتی آنان در طراحی، اجرا، بهره‌برداری و نگه‌داری، تغییرات و بازرسی تاسیسات مکانیکی ساختمان است. 
طراحي، ساخت ، نصب و بازرسي ديگهاي آب گرم و بخار، آب گرمكن و مخازن آب گرم تحت فشار، در تأسيسات گرمايي، تعويض هوا و تهويه مطبوع و توليد آب گرم مصرفي ساختمان، بايد طبق الزامات مندرج در اين فصل از مقررات  انجام گيرد

الف) الزامات مندرج در مبحث سوم (حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق) بر اين فصل نيز حاكم است و بايد رعايت شود

ب ) اين فصل از مقررات الزامات مربوط به دستگاههاي با سوخت مايع يا گاز را مقرر ميدارد

الزامات مربوط به دستگاههاي با سوخت جامد خارج از حدود اين فصل از مقررات است.

پ) اين فصل از مقررات الزامات دستگاههاي با سوخت مايع يا گاز و دماي پايين را مقرر ميدارد

الزامات مربوط به دستگاههاي با دماي متوسط و با دماي بالا خارج از حدود اين فصل از مقررات است

ديگ بخار و دیگ آب گرم

طراحي و ساخت ديگهاي آب گرم و بخار بايد طبق الزامات مندرج در يكي از استانداردهاي زير باشد: ISIRI 4231

 BS 2790

  ANSI/ASME I,IV

ديگ آب گرم و بخار بايد به ترتيبي كه در «مبحث سوم حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق » مقرر شده، گواهي ساخت و آزمايش داشته باشد.

الف) نصب ديگ آب گرم و بخار بايد طبق دستورالعملهاي سازنده صورت گيرد.

دستورالعمل راه اندازي و بهره برداري كه در آن روش روشن كردن و راه اندازي ، نكات مربوط به بهره برداري، دستورات نگهداري و روشن و خاموش كردن دستگاه درج شده باشد بايد از طرف سازنده با دستگاه همراه شود و به طور دائم در محل نصب آن نگهداري شود.
سيستم كنترل دستگاه بايد توسط نصب كننده تنظيم و آزمايش شود. نصب كننده بايد نسخه كامل دياگرام كنترل دستگاه را، همراه با دستورالعمل بهره برداري، تحويل دهد.
ظرفيت دستگاه و ديگر اطلاعات ضروري، به ترتيبي كه در « مبحث سوم حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق  » مقرر شده، بايد روي پلاك دستگاه نقش شده باشد.

 ب) دستگاه بايد روي فونداسيون مسطح و مقاوم براي تحمل وزن در حال كار دستگاه و توزيع اين وزن روي فونداسيون ، سوار شود. فونداسيون زيردستگاه بايد از جنس نسوختني باشد.

دستگاه بايد به طور اطمينان بخش و پايدار به اجزاي سازه ساختمان مهار شود.
اگر دستگاه لرزش داشته باشد بايد زيرپايه هاي آن لرزه گير مناسب در برابر لرزش دستگاه و مورد تأييد نصب شود.


 پ) اتاقي كه دستگاه در آن نصب ميشود بايد كفشوي و يا هر دهانه تخليه ديگر، مناسب براي تخليه آب دستگاه و مورد تأييد، داشته باشد.

اتصال تخليه بايد طبق الزامات مندرج در «مبحث شانزدهم ـ تأسيسات بهداشتي» صورت گيرد.


فاصله اطراف دیگ بخار و دیگ آبگرم

 الف) به منظور بازرسي، سرويس، تعمير ، تعويض و مشاهده لوازم اندازه گيري، بايد در اطراف دستگاه فاصله كافي پيش بيني شود.

راه عبور بدون مانع در اطراف دستگاه نبايد از 50 سانتيمتر كمتر باشد.


 فاصله ايمني بالاي دیگ آبگرم یا بخار

 الف) فاصله بالاي د يگ آب گرم يا بخار، از نوع يك پارچه، بدون دريچه آدم رو روي پوسته بالاي آن، با ظرفيتي كمتر از يكي از مقادير 1465 كيلووات (5000000 بي تي يو در ساعت) انرژي ورودي ، يا 2268 كيلوگرم در ساعت بخار, يا 93 مترمربع سطح حرارتي ، از سقف نبايد كمتر از 60 سانتيمتر باشد.

ب ) فاصله بالاي ديگ آب گرم يا بخار، با دريچه آدم رو روي پوسته بالاي آن، با ظرفيتي كمتر از يكي از مقادير مندرج در «الف» از سقف نبايد كمتر از 90 سانتيمتر باشد

پ ) فاصله بالاي ديگ بخار پرفشار با ظرفيتي كمتر از يكي از مقادير مندرج در «الف» از سقف نبايد كمتر از 90 سانتيمتر باشد

ت ) فاصله بالاي ديگ بخار كم فشار و ميان فشار و ديگ آب گرم، با ظرفيتي بيشتر از يكي از مقادير مندرج در «الف» از سقف نبايد كمتر از 90 سانتيمتر باشد.

ث ) فاصله بالاي ديگر بخار پرفشار، با ظرفيتي بيشتر از يكي از مقادير مندرج در «الف» از سقف نبايد كمتر از 215 سانتيمتر باشد

 

شيرها

 -1 شير قطع و وصل

 الف) روي لوله ورودي و خروجي هر ديگ بايد شير قطع و وصل شود

اگر تعدادي ديگ به صورت يك گروه موازي قرار گيرند، هر يك از ديگ ها بايد به طور جداگانه شير قطع و وصل داشته باشد.

2- تغذيه ديگ آب

الف) اتصال لوله آب ، از شبكه لوله كشي توزيع آب مصرفي ساختمان، به سيستم تغذيه آب ديگ، بايد با رعايت الزامات مندرج در «مبحث شانزدهم - تأسيسات بهداشتي» صورت گيرد.

3- شیر تخلیه سریع

الف) هر ديگ بخار بايد به شير تخليه سريع مجهز باشد

شير تخليه سريع بايد در محلي كه روي ديگ پيش بيني شده نصب شود

اندازه شير تخليه سريع بايد طبق دستورالعمل كارخانه سازنده و دست كم برابر قطر دهانه تخليه سريع ديگ باشد

اتصال لوله تخليه، از محل شير قطع سريع تا نقطه دريافت فاضلاب در محل نصب ديگ، بايد با رعايت الزامات مندرج در «مبحث شانزدهم- تأسيسات بهداشتي» اجرا شود.

 اتصال لوله گاز سوخت

 الف) روي لوله ورودي گاز سوخت به مشعل ديگ، قبل از لوازم كنترل يك شير قطع و وصل دستي بايد نصب شود.

لوله انشعاب گاز براي شمعك بايد پيش از اين شير قطع و وصل باشد. لوله انشعاب گاز براي شمعك بايد شير قطع و وصل مخصوص به خود داشته باشد

 

لوازم اندازه گيري روی دیگ ها

دیگ آب گرم

الف) هر ديگ آب گرم بايد فشارسنج و دماسنج، يا وسيله مشترك اندازه گيري فشار و دما داشته باشد. فشارسنج و دماسنج بايد فشار و دماي ديگ را در وضعيت كار عادي آن نشان دهند.

دیگ بخار

 الف) هر ديگ بخار بايد فشارسنج و آب نما داشته باشد.

فشارسنج بايد فشار ديگ را در وضعيت كار عادي آن نشان دهد.

شيشه آب نما بايد طوري نصب شده باشد كه تراز خط وسط آن برابر سطح آب ديگ در وضعيت كار عادي آن باشد.

 

كنترل سطح پايين آب

ديگ آب گرم يا بخار بايد با كنترل سطح پايين آب حفاظت شود.

الف) در صورتي كه سطح آب از تراز ايمني سطح پايين آب از ديگ پايين تر رود، كنترل سطح پايين آب بايد بطور خودكار عمل احتراق را قطع كند.

تراز ايمني سطح پايين آب توسط سازنده ديگ تعيين ميشود

 

شیر اطمینان

 كليات

 الف) هر ديگ بخار بايد با شير اطمينان بخار حفاظت شود

ب ) هر ديگ آب گرم بايد با شير اطمينان فشار حفاظت شود

پ ) هر مخزن تحت فشار بايد با شير اطمينان، يا وسيله محدودكننده سقف فشار ديگري، حفاظت شود. ت ) شير اطمينان بايد از يك مؤسسه مورد تأييد گواهي آزمايش داشته باشد.

شيراطمينان ديگ بخار، آب گرم و مخزن تحت فشار بايد ظرفيت تخليه حداقل برابر ظرفيت دستگاهي كه شير اطمينان روي آن نصب مي شود، داشته باشد.

روي ديگ بخار يا آب گرم ممكن است به جاي يك شير اطمينان چند شير اطمينان نصب شود به طوري كه ظرفيت تخليه مجموع اين شيرها برابر ظرفيت دستگاه باشد.

شير اطمينان ديگ بخار و آب گرم و مخزن تحت فشار بايد روي فشاري برابر حداكثر فشار كار دستگاه تنظيم شود.

 ث ) شير اطمينان بايد روي دهانه اي كه روي ديگ آب گرم و بخار و مخزن تحت فشار براي نصب آن پيش بيني شده است، نصب شود.

بين ديگ يا مخزن تحت فشار و شير اطمينان نبايد هيچ نوع شير ديگري نصب شود.

روي لوله تخليه بعد از شير اطمينان نبايد هيچ نوع شير ديگري نصب شود.

 

تخلیه شیر اطمینان

الف) شير اطمينان ديگ آب گرم و مخزن تحت فشار بايد به طور ثقلي تخليه شود

ب ) تخليه شير اطمينان ديگ بخار بايد توسط لوله در فضاي خارج از ساختمان صورت گيرد

پ ) لوله اتصال بين دهانه تخليه شير اطمينان و نقطه دريافت فاضلاب در محل نصب ديگ، يا فضاي خارج، بايد از نوع غيرقابل انعطاف و براي دماي سيال خروجي مناسب باشد

قطر لوله تخليه بايد دست كم برابر قطر دهانه تخليه شير اطمينان باشد.

 ت ) تخليه شير اطمينان ديگ بخار يا آب گرم نبايد در نقاطي باشد كه خطر آسيب رساندن به اشخاص يا تخريب و ضايع كردن اموال را داشته باشد.

 ث ) در صورتي كه تخليه شير اطمينان ديگ بخار كم فشار يا ديگ آب گرم به داخل لوله كشي فاضلاب ساختمان باشد، بايد الزامات مندرج در «مبحث شانزدهم - تأسيسات بهداشتي» در مورد اتصال آن رعايت شود.

 

لوازم كنترل و ايمني

 كليات

الف) ديگ آب گرم و ديگ بخار بايد به ترتيبي كه در جدول زیر  مقرر شده، به لوازم كنترل و ايمني مجهز باشد.

جدول دیگ بخار

ب ) گروهبندي ديگها بر اساس نوع سوخت و ظرفيت ورودي ساختمان، بايد مطابق جدول باشد.

 مراقبت از وجود شعله

 الف) روي هر مشعل ديگ بايد يك كنترل مراقبت از وجود شعله داشته باشد كه حضور يك شمعك را در نقطه اي كه به طور اطمينان بخش مشعل اصلي را روشن ميكند، برقرار نمايد.

ب ) در ديگهاي گروه A و هر گروه ديگري كه به شمعك دائمي مجهز باشند، در صورت خاموش شدن شعله شمعك، بايد در مدت 90 ثانيه شير ورودي گاز به طور صددرصد بسته شود، جز موارد زير:

در ديگهاي گروه A, B, E, F, G كه جرقه زن الكتريكي مستقيم داشته باشند، فقط مشعل اصلي لازم است به اين كنترل ايمني مجهز باشد.

در ديگهاي همه گروهها، كه شمعك قطع شونده داشته باشند، فقط مشعل اصلي لازم است به اين كنترل ايمني مجهز باشد.

وجود اين كنترل ايمني در ديگهاي گروه K لازم نيست

فشار گاز سوخت

الف) در ديگهاي گروه C و D سيستم كنترل بايد به ترتيبي با شير ورودي گاز مرتبط باشد كه درصورت فشار گاز بالاتر يا پايينتر از حدتنظيم، اين شير را به طور غيربازگشتني ببندد.

 دما يا فشار سوخت مايع

الف) در ديگهاي گروه F و G و H كه سيستم پيش گرم كن سوخت مايع داشته باشند، در صورتي كه دماي سوخت مايع پايينتر از حد تنظيم باشد، شير ورودي سوخت مايع بايد بهطور خودكار بسته شود.

کمبود جریان هوا

الف) در ديگهايي كه مشعل گازي با سوخت مايع و بادزن رانشي يا القايي دارند، يا در ديگهاي با مشعل گازي، در صورتي كه جريان هوا قطع يا كمتر از حد تنظيم شود، سيستم كنترل بايد به ترتيبي با شير ورودي سوخت مرتبط باشد كه اين شير به طور خودكار بسته شود.

 اگر پمپ سوخت مايع و بادزن حركت خود را بطور مستقيم از موتور مشتركي بگيرند، اين كنترل ديگر لازم نيست.

 

تخليه هواي داخل ديگ

 الف) در ديگهاي گروه C و D و H شعله شمعك و مشعل اصلي نبايد روشن شود، مگر آنكه فرايند تخليه هواي داخل ديگ انجام شده باشد.

زمان اين فرايند بايد به اندازه كافي طولاني باشد تا تمام هواي داخل اتاق احتراق و ديگر فضاهاي داخلي ديگ، دست كم چهاربار تعويض شود.

ب ) در صورتي كه نصب ديگ طوري باشد كه تعويض هوا بطور طبيعي صورت نگيرد و هوا در داخل اتاق احتراق محبوس بماند، لازم است جابجايي و تخليه هواي داخل ديگ با وسايل مكانيكي صورت گيرد.

اگر زمان لازم براي تعويض هواي همه فضاهاي داخلي ديگ به آساني قابل اندازه گيري نباشد، بايد زمان لازم براي پنج بار تعويض هواي اتاق احتراق تا اولين گذر دود فراهم شود.

در مشعل هاي گازي آتمسفريك بدون بادزن مكانيكي براي جريان هوا و نيز در مشعلهاي با سوخت مايع كه بيش از دو سوم هواي موردنياز براي احتراق بدون بادزن مكانيكي به اتاق احتراق مي رسد، تعويض و تخليه هوا به ميزان چهار بار لازم نيست، به شرط آنكه دهانه هواي ثانويه اين مشعل ها به هواي خارج قابل بسته شدن نباشد. اگر دهانه هواي ثانويه اين مشعل ها قابل بسته شدن باشد، بايد پيش از روشن شدن شعله اصلي، دهانه هواي ثانويه دست كم به مدت چهار دقيقه در وضعيت كاملا باز قرار گيرد

 

 كنترلهاي ايمني در ديگهاي آب گرم

الف) ديگهاي آب گرم، كم فشار و پرفشار، بايد با دو عدد كنترل دماي حد بالا و يك عدد كنترل سطح پايين آب، مرتبط با شير ورودي سوخت به مشعل اصلي و به منظور بستن آن مجهز باشند.

از دو عدد كنترل دما، آن يك كه روي دماي بالاتر تنظيم شده است، بايد امكان تنظيم مجدد دستي داشته باشد. در صورتي كه ديگ آب گرم از نوع يكپارچه و با ظرفيتي برابر 117 كيلووات (400000 بي تي يو در ساعت) يا كمتر باشد، تنظيم مجدد دستي روي كنترل دماي بالا ديگر لازم نيست .

ب ) روي مشعل اصلي ديگهاي گروه C و D ، كه فشار ورودي گاز بيش از 7Kpa باشد،در صورتي كه اتاق احتراق ديگ بسته، يا ديگ از نوع لوله آتش و افقي باشد، بايد دو عدد شير اطمينان قطع سوخت مورد تأييد نصب شود.

يكي از شيرهاي اطمينان قطع سوخت بايد با تنظيم مجدد خودكار باشد.

شير اطمينان قطع سوخت ديگر بايد به عنوان كنترل كارديگ به كار رود.

هر دو شير اطمينان قطع سوخت بايد با برنامه سيستم كنترل مرتبط باشند.

 پ) ديگهاي گروه C و D كه فشار ورودي گاز بيش از  7Kpa داشته باشند، بايد به وسايل در دسترس و دائمي براي بازرسي ادواري از گازبند بودن شيراطمينان قطع سوخت، مجهز باشند.

 

مخزن انبساط

كليات

 الف) هر سيستم گرمايي با آب گرم بايد به مخزن انبساط مجهز باشد.

ب ) مخزن انبساط ممكن است از نوع باز يا از نوع بسته باشد.

پ ) ظرفيت مخزن انبساط باز بايد براي دما و فشار كار سيستم محاسبه و انتخاب شود.

 ت ) مخزن انبساط بايد در محل نصب، به كمك پايه، آويز و بست هاي مناسب، به اجزاي ساختمان مهار شود و در وضعيت پايدار و مستقر قرار گيرد.

مخزن انبساط باز

 الف ) مخزن انبساط باز بايد در ترازي نصب شود كه سطح آب داخل آن، در وضعيت كار عادي سيستم، دست كم 120 سانتيمتر از بالاترين اجزاي سيستم گرمايي بالاتر باشد.

 ب ) گنجايش مخزن انبساط باز بايد براي سيستم آب گرم موردنظر مناسب باشد.

 پ ) در مخزن انبساط باز بايد، علاوه بر اتصال به سيستم گرمايي، اتصالات زير پيش بيني شود:

در قسمت بالاي مخزن بايد لوله سرريز، دست كم به قطر نامي 1 اينچ، نصب شود. ادامه لوله سرريز تا نقطه تخليه آب، بايد مطابق الزامات مندرج در «مبحث شانزدهم - تأسيسات بهداشتي» باشد.

مخزن انبساط باز بايد لوله هواكش داشته باشد تا هواي داخل مخزن را بدون هر نوع شير يا مانع ديگري، به هواي آزاد مربوط كند.

 

مخزن انبساط بسته

 الف) مخزن انبساط بسته بايد براي فشار و دماي كار سيستم گرمايي موردنظر مناسب باشد.

ب ) مخزن انبساط بسته بايد گواهي آزمايش فشار كار، از يك موسسه آزمايش كننده معتبر، داشته باشد.

فشار آزمايش بايد دست كم 5/1 برابر حداكثر فشار كار سيستم باشد.

پ ) مخزن انبساط بسته بايد به متعلقات لازم از قبيل تخليه آب و شيشه آب نما، مجهز باشد.

روش تخليه آب بايد به ترتيبي باشد كه بتوان بدون تخليه آب سيستم گرمايي مخزن را تخليه كرد.

ت ) مخزن انبساط بسته بايد به لوازمي مجهز باشد كه بتوان به كمك آنها هوا يا گاز ازت را به آن تزريق كرد و فشار موردنياز سيستم را تأمين نمود.

دانلود مقررات ملّي ساختمان ايران مبحث چهاردهم تأسيسات مكانيكي

مقاله های مرتبط:

 

مولف: نوین بخار
پنجشنبه, 03 خرداد 1397 ساعت:16:58:43

نظرات

شرح کوتاه

طراحي، ساخت ، نصب و بازرسي ديگهاي آب گرم و بخار، آب گرمكن و مخازن آب گرم تحت فشار، در تأسيسات گرمايي، تعويض هوا و تهويه مطبوع و توليد آب گرم مصرفي ساختمان، بايد طبق الزامات مندرج در اين فصل از مقررات انجام گيرد

فایل ها

پر بازدیدترین ها

Web Analytics